ନାରୀ କଥାକାର ବନାମ ପୁରୁଷ କଥାକାର – ଏହା ଥିଲା ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ ‘ସମ୍ବାଦ’ ପରିବାର ପକ୍ଷରୁ କିଛି ଦିନ ତଳେ ଆୟୋଜିତ ହୋଇଥିବା ‘ସାହିତ୍ୟ ପକ୍ଷ’ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ଆଲୋଚନାର ଏକ ବିଷୟ। ମଞ୍ଚ ଉପରେ ଚାଲିଥିବା ଏହି ବିତର୍କରେ ସେଦିନ ଭାଗ ନେଇଥିଲେ ଦୁଇଜଣ ପ୍ରବୀଣ କଥାକାର, ସରୋଜିନୀ ସାହୁ ଓ ଗୋଲାପ ମଞ୍ଜରୀ କର। ଆଲୋଚନାଟି କେନ୍ଦ୍ରୀଭୂତ ହୋଇଥିଲା ଗୋଟିଏ ମୂଳ ପ୍ରଶ୍ନ ଉପରେ, ନାରୀର ମନସ୍ତତ୍ତ୍ୱକୁ ନିଜର ଗଳ୍ପରେ ଯଥାର୍ଥ ଭାବରେ ଚିତ୍ରଣ କରିବା ପାଇଁ ସ୍ରଷ୍ଟା ଜଣକ ନିଜେ ଜଣେ ନାରୀ ହୋଇଥିବା ଜରୁରି କି?
କୌତୁହଳଜନକ ଭାବରେ ସରୋଜିନୀ ସାହୁ ଏହି ପ୍ରଶ୍ନର ଏକ ଆସ୍ତିବାଚକ ଉତ୍ତର ଦେଇଥିଲେ; ଅର୍ଥାତ୍ ତାଙ୍କ ମତରେ କଥାକାର ସ୍ୱୟଂ ନାରୀଟିଏ ନ ହୋଇଥିଲେ ଅନ୍ୟ ଜଣେ ନାରୀର ହର୍ଷ-ଉଲ୍ଲାସ, ବେଦନା ଅବା ସମ୍ବେଦନାକୁ ନିଜର ଗଳ୍ପରେ ସାର୍ଥକ ଭାବରେ ଫୁଟାଇପାରିବ ନାହିଁ।
ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଆମେ ସରୋଜିନୀଙ୍କର ଗୋଟିଏ ଗଳ୍ପ ‘ଅମୃତ ପ୍ରତୀକ୍ଷା’କୁ ଉଦାହରଣ ଭାବରେ ନେଇପାରୁ। ଏଥିରେ ଜଣେ ଗର୍ଭବତୀ ନାରୀର ଗର୍ଭସ୍ଥ ଶିଶୁ ନିଜ ମାଆର ପେଟକୁ ଲାତ ମାରୁଥିବାର ଅନୁଭବକୁ ମର୍ମସ୍ପର୍ଶୀ ଭାବରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି। କଥା ହେଲା, ଏଭଳି ଏକ ନାରୀସୁଲଭ ଅନୁଭୂତିକୁ ରୂପ ଦେବା କ’ଣ କେବଳ ଜଣେ ନାରୀ କଥାକାରର ଏକାଧିକାର? ଜଣେ ପୁରୁଷ କଥାକାର କ’ଣ ସେହି ଅନୁଭୂତିକୁ ନିଜ ରଚନାରେ ସମାନ ଭାବରେ ରୂପାୟନ କରିବାପାଇଁ ଅକ୍ଷମ?
ଯଦି ଆମେ ଲେଖିକାଙ୍କର ଉପରୋକ୍ତ ଯୁକ୍ତିକୁ ଗ୍ରହଣ କରିନେଉ, ତେବେ ତ ଦଳିତ ବର୍ଗର ଗୋଟିଏ ଚରିତ୍ରର କଷଣ କେବଳ ଦଳିତ କଥାକାରଟିଏ, କିମ୍ବା ଜଣେ ମଦ୍ୟପ ବ୍ୟକ୍ତିର ମନୋଦଶା ଜଣେ ମଦ୍ୟପ ପ୍ରବୃତ୍ତିର ଲେଖକ ହିଁ ଲେଖିପାରିବ, ଆଉ କେହି ନୁହଁ। ଏହି ସନ୍ଦର୍ଭ ଆମକୁ ଏକ ବୃହତ୍ତର ପ୍ରଶ୍ନକୁ ମଧ୍ୟ ଘେନିଯାଏ; ଲେଖକ ବା ଲେଖିକାମାନେ ନିଜର ରଚନାରେ କ’ଣ ସତରେ ନିଜର ସୀମିତ ପରିଧି ଭିତରେ ସର୍ବଦା ବନ୍ଦିହୋଇ ରହିଥାଆନ୍ତି? ସାହିତ୍ୟ ସର୍ଜନାର ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ଲେଖକମାନେ ବିବିଧ ଭୂମିକା ନିର୍ବାହ କରିବା ବା ସେମାନଙ୍କର ‘ରୋଲ୍‌-ପ୍ଲେ’ ହେଉଛି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ସାହିତ୍ୟ ତ କଳ୍ପନାର … >ଆଗକୁ ପଢନ୍ତୁ >