ପଗଦ୍ୟ ଓ ଗପଦ୍ୟ

ପଗଦ୍ୟ ଓ ଗପଦ୍ୟ – ଏହି ଶବ୍ଦ ଦୁଇଟି ହୁଏତ ଆମର ପାଠକ ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କୁ ଟିକିଏ ଅଡ଼ୁଆ ଲାଗୁଥାଇପାରେ, ଅବୋଧ୍ୟ ବି। ଆମେ ମଧ୍ୟ ଯେତେବେଳେ ପ୍ରବୀଣ ସାହିତ୍ୟିକ ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ କୁମାର ତ୍ରିପାଠୀଙ୍କର ଏକ କବିତାରେ ଏ ଶବ୍ଦ ଦୁଇଟିକୁ ପହିଲେ ଭେଟିଲୁ, ଏହାର ମର୍ମ ଠଉରାଇ ପାରିଲୁ ନାହିଁ। ସେଥିରେ ଥିଲା,
“ଗଦ୍ୟ, ପଦ୍ୟ ଯାହା ଯେବେ ଇଚ୍ଛା ଲେଖୁଁ
ପଗଦ୍ୟ, ଗପଦ୍ୟ କେବେ ବି ନ ଲେଖୁଁ
… କବିତା ସର୍ଜନା ଲୋଡ଼େନି ଗଦ୍ୟ କି ପଦ୍ୟ
ହୃଦୟର ଭାଷା ହୁଏ ସଦା ଅନବଦ୍ୟ।”
ଜଣେ କବିତା ଲେଖିବ, ଅଥଚ ତାହା ଗଦ୍ୟ କି ପଦ୍ୟ ହୋଇ ନ ଥିବ – ଏହା ପୁଣି କେମନ୍ତ କଥା? ଟିକିଏ ଗହୀରକୁ ଯାଇ ଏହାର ଉତ୍ତର ଖୋଜିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲୁ। କବିତାର ସମ୍ପର୍କ ଯେ ହୃଦୟର ସହିତ, ଏଥିରେ ଦ୍ୱିମତ ନାହିଁ। ହୃଦୟର ଭାବକୁ ପ୍ରତିଫଳିତ ନ କଲେ କୌଣସି ରଚନା, ତାହା ଗଦ୍ୟ ହେଉ ଅବା ପଦ୍ୟ, କବିତାର ପଦବାଚ୍ୟ ହୋଇପାରିବ ନାହିଁ। ଗଦ୍ୟ ବା ପଦ୍ୟ ତେବେ କ’ଣ କବିତାର ଗୋଟିଏ ଖୋଳପା ବା ବାହ୍ୟ ଆବରଣ? କିନ୍ତୁ ଏହି ବାହ୍ୟ ଆବରଣଟି ଆମକୁ କେତେ ଭ୍ରମରେ ନ ପକାଏ ସତେ ! ଏମିତି ଦେଖାଯାଇଛି ଯେ ବେଳେ ବେଳେ ଅନେକ ଅ-କବିତା କେବଳ ମାତ୍ର ପଦ୍ୟ ରୂପରେ ରଚିତ ହୋଇଥିବା କାରଣରୁ କବିତା ଭାବରେ ପରିଚିତ ହୋଇପଡ଼ନ୍ତି।
ଏଠାରେ ଦୁଇଟି ଉଦାହରଣ ଦେଲେ କଥାଟି ସ୍ପଷ୍ଟ ହୋଇଯିବ। ପିଲାଦିନେ ନିଜ ବିଦ୍ୟାଳୟର ଅକ୍ଷରଶିକ୍ଷା ବହିରେ ପଢ଼ିଥିବା ଏହି ଦୁଇଟି ପଦ୍ୟ ହୁଏତ ଆମର ମନେ ଥିବ:
୧. ଟାଇଲି ଛପର ଘର
ନିଆଁକୁ ନଥାଏ ଡର।
୨. ଆକାଶ ଦିଶେ କି ସୁନ୍ଦର
ତାହାକୁ ରଚିଲେ ଈଶ୍ୱର।
ଉଭୟ ପଦ୍ୟରୂପରେ ରଚିତ। ଅଥଚ ଦ୍ୱିତୀୟଟି ଗୋଟିଏ କବିତା ହୋଇଥିବା ସ୍ଥଳେ ପ୍ରଥମଟି ନୁହେଁ। ପ୍ରଥମଟିରେ ତ ନିରୁତା ଗଦ୍ୟ ପରାୟ କଥାଟିଏ ବ୍ୟକ୍ତ କରାଯାଇଛି; ଯାହାକୁ ସିଧା ଭାବରେ କହିଲେ ଏମିତି ହେବ: ଗୋଟିଏ ଘର ଟାଇଲ୍ ଦ୍ୱାରା … >ଆଗକୁ ପଢନ୍ତୁ >

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *